Κολπική μαρμαρυγή

Ορισμός – Λειτουργία της καρδιάς κατά την κολπική μαρμαρυγή

Η καρδιά είναι ένα πολύπλοκο όργανο που κάνει μια απλή αλλά τόσο σημαντική λειτουργία: είναι η αντλία αίματος του οργανισμού μας. Στην πραγματικότητα, είναι δύο αντλίες σε μία. Η μία αντλία (η δεξιά) προωθεί το ‘φτωχό’ σε οξυγόνο αίμα (φλεβικό) που μαζεύεται από τις φλέβες όλου του σώματος προς τους πνεύμονες για να οξυγονωθεί. Η άλλη αντλία (η αριστερή) προωθεί το ‘πλούσιο’ (αρτηριακό) σε οξυγόνο αίμα από τους πνεύμονες στις αρτηρίες όλου του σώματος και των οργάνων μας.

Η αριστερή αντλία αποτελείται από 2 ‘χώρους’ (κοιλότητες), τον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία ενώ η δεξιά αντλία από το δεξιό κόλπο και τη δεξιά κοιλία. Οι κοιλότητες αυτές συσπώνται με ένα πολύ οργανωμένο και συγκεκριμένο τρόπο, σε απόλυτη συνέργεια η μία με την άλλη. Αυτό επιτυγχάνεται με ένα νευρικό δίκτυο, το ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς. Αυτό, όπως περίπου ένα δίκτυο καλωδίων, φτάνει σε όλη την καρδιά και φροντίζει τα διάφορα τμήματά της να συσπώνται αρμονικά και ρυθμικά.

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία αρρυθμία πού προέρχεται από τους κόλπους της καρδιάς. Όταν συμβαίνει καταστέλλεται ο φυσιολογικός ρυθμός και οι κόλποι λειτουργούν με έναν χαοτικό τρόπο, σαν τρέμουλο αντί για σύσπαση. Αυτός ο τρόπος λειτουργίας προκαλεί αυξημένους καρδιακούς παλμούς που μπορεί να φτάσουν τους 170-180 παλμούς το λεπτό.  Ταυτόχρονα η κολπική μαρμαρυγή θέτει εκτός λειτουργίας την προωθητική δύναμη των κόλπων οι οποίοι ουσιαστικά δεν συστέλλονται αλλά  τρεμουλιάζουν. Έτσι το αίμα μπορεί να λιμνάσει σε αυτούς δημιουργώντας θρόμβους. Οι θρόμβοι αυτοί μπορεί να αποσπαστούν και να ταξιδέψουν στο αρτηριακό δίκτυο και να φράξουν μία αρτηρία διακόπτοντας την αιματική άρδευση του αντίστοιχου οργάνου προκαλώντας θρομβοεμβολικά επεισόδια όπως για παράδειγμα τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Αίτια εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής

Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να συμβεί τόσο σε ασθενείς με άλλες καρδιακές παθήσεις ή προδιαθεσικούς παράγοντες όσο και σε ασθενείς με δομικά φυσιολογικές καρδιές, ακόμα και χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες.

Τα αίτια εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής είναι η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η ύπαρξη στεφανιαίας νόσου, οι βαλβιδοπάθειες, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι μυοκαρδιοπάθειες καθώς και συγγενείς καρδιοπάθειες. Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στην ανεπάρκεια μιτροειδούς και τριγλώχινας βαλβίδας, που αν μείνουν χωρίς επεμβατική διόρθωση, οδηγούν στην εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής.

Άλλα αίτια μη καρδιακά είναι ο υπερθυρεοειδισμός, οι πνευμονοπάθειες, η νεφρική ανεπάρκεια ενώ έχουν ενοχοποιηθεί η παχυσαρκία, η κατάχρηση κατανάλωσης αλκοόλ, η υπνική άπνοια, διάφορες φαρμακευτικές ουσίες και οι οξείες καταστάσεις (όπως οι πρόσφατες επεμβάσεις)

Τέλος, σημαντικό ρόλο παίζει και η γενετική προδιάθεση σε ασθενείς που εμφάνισαν οι συγγενείς τους κολπική μαρμαρυγή.

Συμπτώματα κολπικής μαρμαρυγής

Όπως αναφέραμε παραπάνω το βασικό σύμπτωμα των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή είναι το αίσθημα γρήγορων και ακανόνιστων καρδιακών παλμών που να προκαλεί δυσφορία, λόγω της ταχυκαρδίας που προκαλεί. Μπορεί ακόμη να συνυπάρχει αδυναμία, κόπωση, δύσπνοια, ζάλη, πόνος στο θώρακα ή σύγχυση.

Πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι ένα ποσοστό ασθενών (περίπου 20-30%) δεν έχουν καθόλου συμπτώματα. Ωστόσο, η απουσία συμπτωμάτων δεν μετριάζει τους κινδύνους και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κολπική μαρμαρυγή.

Τύποι κολπικής μαρμαρυγής

Η κολπική μαρμαρυγή αρχικά εμφανίζεται με τη μορφή επεισοδίων ή να είναι μόνιμη. Διακρίνεται έτσι σε 3 κυρίως τύπους:

  • Την παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή που εμφανίζεται υπό μορφή επεισοδίων που παρουσιάζονται περιστασιακά και σταματούν από μόνα τους. Τα επεισόδια αυτά μπορεί να κρατήσουν από μερικά δευτερόλεπτα και να φτάσουν μέχρι μερικά 24ωρα έως ότου η κολπική μαρμαρυγή σταματήσει και η καρδιά επανέλθει στο φυσιολογικό της ρυθμό.
  • Την εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή όπου η κολπική μαρμαρυγή δεν σταματάει μόνη της αλλά μετά από ιατρική παρέμβαση (πχ φαρμακευτική αγωγή ή ηλεκτρική ανάταξη)
  • Τη χρόνια κολπική μαρμαρυγή όπου η αρρυθμία είναι μόνιμη, δεν μπορεί να σταματήσει και να επανέλθει η καρδιά σε φυσιολογικό ρυθμό, οπότε και λαμβάνονται μέτρα για αποφυγή ταχυκαρδίας και θρομβοεμβολικών επεισοδίων.

Συνήθως η κολπική μαρμαρυγή ξεκινά από παροξυσμική και τελικά εξελίσσεται στις υπόλοιπες μορφές (χρόνια ή εμμένουσα)

Επιπτώσεις κολπικής μαρμαρυγής

Όπως αναφέραμε παραπάνω, η κολπική μαρμαρυγή είναι μία αρρυθμία που μπορεί να είναι συμπτωματική ή και τελείως ασυμπτωματική. Μπορεί όμως δυνητικά να προκαλέσει πολύ επικίνδυνες και δυνητικά θανατηφόρες επιπλοκές.

Θρομβοεμβολικά φαινόμενα. Οι ασθενείς που έχουν κολπική μαρμαρυγή, έχουν πολλαπλάσιο κίνδυνο να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο. Μάλιστα, στο ¼ των ασθενών που παθαίνουν εγκεφαλικό επεισόδιο, η αιτία είναι η κολπική μαρμαρυγή. Έτσι στους ασθενείς αυτούς  χορηγείται αντιπηκτική αγωγή με σκοπό την αναστολή δημιουργίας θρόμβων λόγω της λίμνασης του αίματος στους καρδιακούς κόλπους

Καρδιακή ανεπάρκεια. H ταχυκαρδία και η μη συγχρονισμένη λειτουργία της καρδιάς σταδιακά προκαλεί διάταση και πτώση της καρδιακής απόδοσης. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας, δηλαδή, δύσπνοια, εύκολη κόπωση, ακόμα και πνευμονικό οίδημα.

Οι παραπάνω επιπτώσεις έχουν αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη επιβίωση των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή. Φαίνεται πως οι ασθενείς αυτοί έχουν 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για θάνατο συγκριτικά με ασθενείς που δεν έχουν κολπική μαρμαρυγή.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής γίνεται με ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα, αν αυτό γίνει στη φάση του παροξυσμού. Πιο αξιόπιστα, η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να διαγνωστεί με  μία 24-48ωρη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού (Holter ρυθμού). Τέλος, τελευταίας γενιάς έξυπνες συσκευές (smartphones) μπορούν να προειδοποιήσουν για εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής, αλλά με μικρότερη αξιοπιστία συγκριτικά με το ηλεκτροκαρδιογράφημα ή το holter ρυθμού.

Αφού τεθεί η διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να  χρειαστούν εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις που βοηθούν στη διερεύνηση της αιτιολογίας, στην ανίχνευση θρόμβων κλπ όπως είναι το διαθωρακικό και το διοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς, η στεφανιογραφία κλπ. Παράλληλα θα χρειαστούν και αιματολογικές εξετάσεις για έλεγχο θυρεοειδούς, νεφρικής λειτουργίας κλπ.

Κολπική μαρμαρυγή, θεραπεία

Στόχος της θεραπείας της κολπικής μαρμαρυγής είναι η αποφυγή των επιπλοκών που προκαλεί η κολπική μαρμαρυγή καθώς και η κατά το δυνατόν επαναφορά της καρδιάς σε φυσιολογικό ρυθμό.

Η φαρμακευτική αγωγή με αντιπηκτικά φάρμακα καθώς και φάρμακα που επιδούν στον καρδιακό ρυθμό βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, υπάρχουν όμως και επεμβατικές πράξεις που βοηθούν τόσο στην πρόληψη εμβολικών επεισοδίων όσο και στην αποκατάσταση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμου.

Οι επεμβάσεις αυτές είναι η κατάλυση της κολπικής μαρμαρυγής και ο αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου. Η πρώτη βοηθάει στην επαναφορά του καρδιακού ρυθμού και η δεύτερη βοηθάει στην αποφυγή θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Και οι δύο αυτές επεμβάσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε σαν μεμονωμένες είτε σε συνδυασμό με άλλες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις

Ο κ. Ρουμπελάκης εφαρμόζει τεχνικές κρυοκατάλυσης καθώς και κατάλυσης με ραδιοσυχνότητες ενώ παράλληλα εφαρμόζει τεχνικές αποκλεισμού του ωτίου του αριστερού κόλπου σε όλους τους ασθενείς που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή και υποβάλλονται σε καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις, ενώ τέτοιες επεμβάσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν και ενδοσκοπικά σε ασθενείς που πάσχουν μεμονωμένα από κολπική μαρμαρυγή.

6995888777